شرکتهای بزرگ فناوری با افزایش چشمگیر هزینههای سرمایهای، رقابتی تاریخی برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی آغاز کردهاند. آمازون، گوگل، متا و مایکروسافت میلیاردها دلار برای دستیابی به توان پردازشی بیشتر سرمایهگذاری میکنند. با وجود چشمانداز تحولآفرین هوش مصنوعی، بزرگی این ارقام نگرانیهایی جدی در میان سرمایهگذاران ایجاد کرده است.
شرکتهای بزرگ فناوری وارد رقابتی بیسابقه برای تزریق سرمایههای عظیم به مراکز داده شدهاند؛ رقابتی که هدف اصلی آن، توسعه زیرساختهای موردنیاز برای هوش مصنوعی و تثبیت جایگاه برتر در سالهای پیشرو است.
این موج گسترده سرمایهگذاری، از سوی تحلیلگران بهعنوان نبردی برای دستیابی به بیشترین توان پردازشی تفسیر میشود؛ توانی که نقش کلیدی در توسعه پیشرفتهترین محصولات هوش مصنوعی و تضمین برتری فناورانه در آینده ایفا خواهد کرد.
در همین راستا، آمازون در تازهترین گزارش مالی خود اعلام کرده است که انتظار دارد در طول سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۰ میلیارد دلار صرف هزینههای سرمایهای کند. این سرمایهگذاریها در حوزههایی مانند «هوش مصنوعی، تراشههای الکترونیکی، رباتیک و ماهوارههای مدار پایین زمین» توزیع خواهد شد؛ رقمی که نسبت به هزینههای سرمایهای ۱۳۱٫۸ میلیارد دلاری این شرکت در سال ۲۰۲۵ افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
اگرچه بخش عمده این هزینهها به توسعه هوش مصنوعی اختصاص دارد، اما آمازون برخلاف بسیاری از رقبای خود، از زیرساخت فیزیکی بسیار گستردهای برخوردار است. بخشی از این زیرساختها در حال تغییر کاربری برای استفاده رباتهای پیشرفته و پرهزینه هستند؛ ازاینرو، نمیتوان تمام هزینههای سرمایهای این شرکت را صرفاً به هوش مصنوعی نسبت داد.
در سوی دیگر، گوگل نیز به صدر این رقابت نزدیک شده است. این شرکت در گزارش درآمدی خود پیشبینی کرده که در سال ۲۰۲۶ بین ۱۷۵ تا ۱۸۵ میلیارد دلار هزینه سرمایهای خواهد داشت؛ رقمی که در مقایسه با ۹۱٫۴ میلیارد دلار سال گذشته، افزایشی چشمگیر محسوب میشود. این میزان سرمایهگذاری نهتنها بهطور محسوسی بالاتر از هزینههای سال گذشته گوگل در بخش داراییهای ثابت است، بلکه از هزینههای اکثر رقبای این شرکت نیز فراتر میرود.
متا نیز برای سال ۲۰۲۶ هزینههای سرمایهای بین ۱۱۵ تا ۱۳۵ میلیارد دلار را پیشبینی کرده است. در مقابل، اوراکل که زمانی بهعنوان یکی از بازیگران اصلی زیرساخت هوش مصنوعی شناخته میشد، انتظار دارد هزینههای سرمایهای آن حداکثر به ۵۰ میلیارد دلار محدود شود.
مایکروسافت تاکنون پیشبینی رسمی خود را برای سال ۲۰۲۶ اعلام نکرده است، اما بر اساس آخرین گزارش سهماهه این شرکت که رقم ۳۷٫۵ میلیارد دلار را نشان میدهد، در صورت تداوم این روند، هزینههای سالانه آن به حدود ۱۵۰ میلیارد دلار خواهد رسید؛ رقمی که مایکروسافت را در جایگاه سوم این رقابت قرار میدهد.
از منظر صنعت فناوری، هوش مصنوعی بهعنوان نیرویی تحولآفرین تلقی میشود که در سالهای آینده، توان محاسباتی پیشرفته را به منبعی کمیاب تبدیل خواهد کرد. در چنین شرایطی، انتظار میرود تنها شرکتهایی دوام بیاورند که قادر به تأمین مستقل نیازهای محاسباتی خود باشند.
با این حال، این نگاه خوشبینانه مورد اجماع همه سرمایهگذاران نیست. افزایش نگرانیها درباره تزریق یکباره صدها میلیارد دلار سرمایه، موجب کاهش قابل توجه ارزش سهام بسیاری از این شرکتها شده است. در این میان، شرکتهایی که بیشترین هزینههای سرمایهای را متحمل شدهاند، بیش از سایرین تحت تأثیر این نگرانیها قرار گرفتهاند.
این دغدغهها صرفاً به شرکتهایی مانند متا که هنوز استراتژی مشخصی برای محصولات هوش مصنوعی خود ارائه نکردهاند محدود نمیشود، بلکه شرکتهایی نظیر مایکروسافت و آمازون را نیز دربر میگیرد؛ شرکتهایی که با وجود برخورداری از کسبوکارهای ابری قدرتمند و چشمانداز روشن برای سودآوری در عصر هوش مصنوعی، همچنان با تردید سرمایهگذاران مواجه هستند.
در نهایت، میتوان گفت بزرگی و مقیاس بیسابقه این ارقام بهتنهایی کافی بوده است تا نگرانیهای جدی در میان سرمایهگذاران ایجاد کند.
